Χριστουγεννα στη Λαπωνια με παιδια: 5+1 εμπειριες στον Αρκτικο Κυκλο

Τον Δεκέμβριο, το πρωινό φως στη φινλανδική Λαπωνία έχει αποχρώσεις του μπλε και του γκρι. Το χιόνι φτάνει μέχρι τους κορμούς των ελάτων, τα παράθυρα των σπιτιών φωτίζονται από νωρίς και στους δρόμους του Ροβανιέμι ακούγεται ο υπόκωφος ήχος από τις μπότες πάνω στον πάγο. Για τα παιδιά, πολλά από όσα συνδέουν με τα Χριστούγεννα βρίσκονται εδώ σε πραγματικές διαστάσεις: τάρανδοι με μεγάλα κέρατα, έλκηθρα, ξύλινα σπίτια μέσα στο χιόνι και ο Άγιος Βασίλης λίγα χιλιόμετρα έξω από την πόλη. Τα βράδια, έξω από τα φώτα του Ροβανιέμι, ο ουρανός μπορεί να γεμίσει πράσινες αποχρώσεις από το Βόρειο Σέλας. Ένα οικογενειακό ταξίδι εδώ έχει αρκετές στιγμές που μένουν στα παιδιά για χρόνια. Αυτές είναι 5+1 από τις πιο χαρακτηριστικές.

1. Να συναντήσετε τον Άγιο Βασίλη στο Ροβανιέμι

Στο Santa Claus Village, περίπου οκτώ χιλιόμετρα από το κέντρο του Ροβανιέμι, το χιόνι καλύπτει τις ξύλινες στέγες και τα μικρά μονοπάτια περνούν ανάμεσα σε φωτισμένα κτίρια. Τα παιδιά φτάνουν συνήθως γνωρίζοντας ακριβώς ποιον θέλουν να συναντήσουν. Η επίσκεψη στον Άγιο Βασίλη έχει τη δική της μικρή τελετουργία, με λίγη αναμονή, φωτογραφίες και τη στιγμή που κάθε παιδί βρίσκεται τελικά απέναντί του. Λίγο παρακάτω, στο ταχυδρομείο του χωριού, υπάρχουν γράμματα και κάρτες από όλο τον κόσμο. Εδώ μπορούν να γράψουν τη δική τους καρτ ποστάλ, να κολλήσουν γραμματόσημο και να τη στείλουν με τη χαρακτηριστική σφραγίδα του Αρκτικού Κύκλου. Αξίζει να μείνει κανείς μέχρι να σκοτεινιάσει, όταν τα φώτα στα δέντρα και στις προσόψεις διακρίνονται καθαρά πάνω στο λευκό τοπίο.

2. Να περάσετε τον Αρκτικό Κύκλο

Μια γραμμή στο έδαφος του Santa Claus Village σημειώνει το γεωγραφικό όριο του Αρκτικού Κύκλου. Τον χειμώνα μπορεί να είναι χαραγμένη ανάμεσα σε στρώματα πατημένου χιονιού, με τις θερμοκρασίες αρκετούς βαθμούς κάτω από το μηδέν και τον παγωμένο αέρα να γίνεται αισθητός στα ακάλυπτα σημεία του προσώπου. Για τα παιδιά είναι μια απλή εικόνα που μεταφράζει τη γεωγραφία σε κάτι χειροπιαστό: ένα βήμα πριν από τη γραμμή και ένα βήμα μετά, πλέον επίσημα στον αρκτικό Βορρά. Γύρω από το σημείο υπάρχει συνεχής κίνηση από οικογένειες, έλκηθρα και ανθρώπους με χοντρές θερμικές φόρμες. Τις λίγες ώρες του ημερήσιου φωτός, το χιόνι παίρνει γαλάζιες αποχρώσεις και τα έλατα ξεχωρίζουν σκούρα στον ορίζοντα. Είναι από εκείνες τις στάσεις που χρειάζονται ελάχιστο χρόνο και καταλήγουν σχεδόν πάντα σε μία από τις βασικές οικογενειακές φωτογραφίες του ταξιδιού.

3. Να περιμένετε κάτω από τον ουρανό για το Βόρειο Σέλας

Λίγο έξω από το Ροβανιέμι, τα φώτα της πόλης αραιώνουν και ο δρόμος περνά ανάμεσα σε χιονισμένα δάση και παγωμένες εκτάσεις. Εκεί ξεκινά η αναμονή για το Βόρειο Σέλας. Οι μπότες βυθίζονται στο χιόνι, η ανάσα γίνεται αχνός και, όταν σταματήσει η κουβέντα, ακούγονται ελάχιστα πράγματα γύρω. Το φαινόμενο μπορεί να εμφανιστεί αρχικά σαν αχνή πρασινωπή γραμμή και να αποκτήσει σταδιακά μεγαλύτερη ένταση. Με παιδιά, η συγκεκριμένη έξοδος χρειάζεται σωστή προετοιμασία, κυρίως λόγω του κρύου και της ώρας. Ισοθερμικά, καλές μπότες, ζεστά γάντια και ένα θερμός βοηθούν πολύ στην αναμονή. Καμία βραδιά δεν εγγυάται ότι το Σέλας θα εμφανιστεί, γι’ αυτό έχει νόημα να υπάρχουν περισσότερες από μία πιθανές νύχτες στο ταξίδι. Η ίδια η έξοδος στο αρκτικό σκοτάδι αποτελεί ήδη μια ξεχωριστή ανάμνηση για τα παιδιά.

4. Να τρέξετε πάνω στο χιόνι με huskies

Η πρώτη εντύπωση σε μια φάρμα huskies είναι ο ήχος. Τα σκυλιά γαβγίζουν, κινούνται ανυπόμονα στα λουριά και περιμένουν να ξεκινήσει το έλκηθρο. Μόλις δοθεί το σήμα, η εικόνα αλλάζει γρήγορα: οι δρομείς γλιστρούν πάνω στο πατημένο χιόνι, τα δέντρα περνούν δίπλα από τη διαδρομή και ο κρύος αέρας χτυπά τα μάγουλα. Τα παιδιά κάθονται καλά τυλιγμένα στο έλκηθρο, συχνά κάτω από χοντρές κουβέρτες, και παρακολουθούν τα σκυλιά να κινούνται συντονισμένα μπροστά τους. Οι διαδρομές έχουν διαφορετική διάρκεια, από σύντομες οικογενειακές βόλτες μέχρι μεγαλύτερα safari μέσα στο δάσος. Για μικρότερες ηλικίες αξίζει να επιλέγεται η πιο σύντομη εκδοχή, καθώς η ακινησία κάνει το κρύο πιο έντονο. Μετά τη βόλτα, συνήθως υπάρχει χρόνος για να γνωρίσουν τα παιδιά από κοντά τα huskies και να μάθουν πώς εκπαιδεύονται.

5. Να μπείτε σε έλκηθρο με τάρανδους

Οι τάρανδοι είναι παντού στη Λαπωνία: σε πινακίδες δρόμων, σε μικρές φάρμες έξω από το Ροβανιέμι και, αρκετές φορές, δίπλα σε χιονισμένους επαρχιακούς δρόμους. Η βόλτα με έλκηθρο γίνεται σε πολύ ήρεμο ρυθμό, μέσα από στενά μονοπάτια ανάμεσα στα έλατα. Ο ήχος από τους δρομείς πάνω στο χιόνι και τα μικρά κουδούνια των ζώων συνοδεύουν τη διαδρομή, ενώ οι επιβάτες κάθονται χαμηλά, σκεπασμένοι με βαριές κουβέρτες. Είναι μια εμπειρία που ταιριάζει ιδιαίτερα σε μικρότερα παιδιά, επειδή δεν απαιτεί έντονη κίνηση ή μεγάλη διάρκεια. Σε πολλές φάρμες οι επισκέπτες μαθαίνουν επίσης πώς ζουν οι τάρανδοι, τι τρώνε και ποια είναι η σχέση τους με τις κοινότητες του αρκτικού Βορρά. Για τα παιδιά, η απόσταση ανάμεσα στον τάρανδο των χριστουγεννιάτικων ιστοριών και στο πραγματικό ζώο που στέκεται λίγα μέτρα μπροστά τους γίνεται ξαφνικά πολύ μικρή.

+1. Να περάσετε ένα απόγευμα απλώς παίζοντας στο χιόνι

Το πρόγραμμα δεν χρειάζεται να είναι γεμάτο από οργανωμένες δραστηριότητες. Για ένα παιδί που βρίσκεται για πρώτη φορά σε τόσο βαθύ χιόνι, μια μικρή πλαγιά, ένα έλκηθρο και δύο ώρες χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο είναι αρκετά. Τα γάντια γεμίζουν γρήγορα χιόνι, οι μπότες αφήνουν βαθιά ίχνη και οι πρώτες χιονόμπαλες καταλήγουν συνήθως σε ολόκληρη μάχη. Σε πάρκα και ανοιχτούς χώρους γύρω από το Ροβανιέμι υπάρχουν σημεία όπου οι οικογένειες μπορούν απλώς να παίξουν, χωρίς κρατήσεις και μετακινήσεις. Μετά από αρκετή ώρα έξω, η επιστροφή σε έναν ζεστό χώρο, με βρεγμένα μανίκια και κόκκινα μάγουλα, γίνεται μέρος της καθημερινότητας. Αυτές οι ώρες βοηθούν επίσης τα παιδιά να ξεκουραστούν από τα συνεχόμενα αξιοθέατα. Και συχνά είναι οι πιο απλές στιγμές - το έλκηθρο, ένας στραβός χιονάνθρωπος, μια ζεστή σοκολάτα— που επιστρέφουν πρώτες στις αφηγήσεις τους όταν το ταξίδι τελειώσει.

Η πρακτική πλευρά ενός οικογενειακού ταξιδιού στη Λαπωνία

Ένα ταξίδι στη Λαπωνία είναι ένα ταξίδι που τα παιδιά, και όχι μόνο, θα θυμούνται για πάντα. Από το χιόνι που έφτανε μέχρι τις μπότες τους και τη στιγμή που είδαν έναν τάρανδο από κοντά. Και από το έλκηθρο να γλιστρά ανάμεσα στα δέντρα μέχρι εκείνη τη νύχτα που κοίταξαν τον ουρανό περιμένοντας να εμφανιστεί το Βόρειο Σέλας. Κυρίως όμως θα θυμούνται ότι τα έζησαν όλα μαζί, ως οικογένεια, μακριά από την καθημερινότητα και μέσα σε ένα τοπίο τόσο διαφορετικό από ό,τι γνωρίζουν. Και αυτό είναι το υλικό από το οποίο δημιουργούνται οι  οικογενειακές αναμνήσεις,  που αργότερα γίνονται οικογενειακές ιστορίες.