Τι είναι οι Ber Months
Ber Months ονομάζονται οι τέσσερις τελευταίοι μήνες του χρόνου, επειδή τα αγγλικά τους ονόματα τελειώνουν σε «-ber»: September, October, November και December. Στις Φιλιππίνες, η 1η Σεπτεμβρίου λειτουργεί ως άτυπη έναρξη της χριστουγεννιάτικης περιόδου. Τότε επιστρέφουν τα εποχικά τραγούδια, εμφανίζονται οι πρώτοι στολισμοί και αρχίζουν οι αντίστροφες μετρήσεις μέχρι τα Χριστούγεννα. Δεν πρόκειται για επίσημη γιορτή, αλλά για μια συνήθεια που έχει πλέον σταθερή θέση στην καθημερινότητα της χώρας. Η μεγάλη διάρκεια της χριστουγεννιάτικης περιόδου συνδέεται με την ισχυρή καθολική παράδοση των Φιλιππίνων, η οποία διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό κατά την ισπανική αποικιακή περίοδο. Οι θρησκευτικές τελετές, οι οικογενειακές συγκεντρώσεις και οι επιστροφές συγγενών στις ιδιαίτερες πατρίδες τους απαιτούν προετοιμασία εβδομάδων. Στη σύγχρονη ζωή προστέθηκαν οι διαφημίσεις, τα εμπορικά κέντρα και η χριστουγεννιάτικη μουσική, που έκαναν την έναρξη του Σεπτεμβρίου ακόμη πιο αναγνωρίσιμη.
Η καθημερινότητα αλλάζει από τον Σεπτέμβριο
Στη Μανίλα, οι πρώτες αλλαγές φαίνονται κυρίως στα μεγάλα εμπορικά κέντρα και στις κεντρικές λεωφόρους. Χριστουγεννιάτικες μελωδίες ακούγονται στα καταστήματα, φωτεινές εγκαταστάσεις εμφανίζονται στις προσόψεις και τα εποχικά τμήματα γεμίζουν δώρα και διακοσμήσεις. Τον Νοέμβριο ο στολισμός επεκτείνεται περισσότερο στις γειτονιές και στα σπίτια. Μέχρι τον Δεκέμβριο, η κίνηση γύρω από αγορές, σταθμούς και εμπορικά κέντρα γίνεται αισθητά μεγαλύτερη, καθώς ξεκινούν οι οικογενειακές μετακινήσεις των γιορτών. Στα παράθυρα και στις εισόδους εμφανίζονται τα parol, φανάρια σε σχήμα αστεριού που παραπέμπουν στο Άστρο της Βηθλεέμ. Παραδοσιακά κατασκευάζονταν από λεπτές λωρίδες μπαμπού και χαρτί, ενώ σήμερα συναντώνται σε πολλά υλικά και μεγέθη. Ιδιαίτερα γνωστή είναι η πόλη San Fernando στην επαρχία Pampanga, όπου δημιουργούνται μεγάλα, περίτεχνα φωτεινά αστέρια. Τον Δεκέμβριο, μικρότερα parol κρέμονται σε σχολεία, εκκλησίες, σπίτια και καταστήματα σε ολόκληρη τη χώρα.
Simbang Gabi
Στις 16 Δεκεμβρίου αρχίζει το Simbang Gabi, μια σειρά εννέα καθολικών λειτουργιών που ολοκληρώνεται την παραμονή των Χριστουγέννων. Πολλές τελούνται πολύ νωρίς το πρωί, όταν οι δρόμοι είναι ακόμη σκοτεινοί. Ο κόσμος φτάνει στις εκκλησίες πριν χαράξει και στους γύρω δρόμους στήνονται μικροί πάγκοι με ζεστό φαγητό. Οι λειτουργίες αποτελούν μία από τις πιο σταθερές παραδόσεις του φιλιππινέζικου Δεκεμβρίου και συχνά τις παρακολουθούν μαζί ολόκληρες οικογένειες. Μετά τις πρωινές λειτουργίες, στους πάγκους έξω από τις εκκλησίες σερβίρονται δύο γεύσεις που έχουν ταυτιστεί με τον Δεκέμβριο. Το bibingka είναι ρυζόπιτα που ψήνεται πάνω σε φύλλα μπανάνας και σερβίρεται ζεστή, συχνά με βούτυρο, καρύδα ή τυρί. Το μωβ puto bumbong παρασκευάζεται από κολλώδες ρύζι που αχνίζεται μέσα σε λεπτούς σωλήνες από μπαμπού. Βούτυρο, τριμμένη καρύδα και ζάχαρη προστίθενται λίγο πριν σερβιριστεί.
Noche Buena, το τραπέζι της παραμονής
Το βράδυ της 24ης Δεκεμβρίου, οι οικογένειες συγκεντρώνονται για τη Noche Buena, το γεύμα που ακολουθεί συνήθως τη χριστουγεννιάτικη λειτουργία. Στα τραπέζια μπορεί να υπάρχουν hamon, queso de bola, pancit, lechon και διαφορετικά γλυκά, ανάλογα με την περιοχή και τις συνήθειες κάθε οικογένειας. Τα πιάτα ετοιμάζονται από νωρίς και το φαγητό συνεχίζεται μετά τα μεσάνυχτα, μαζί με την ανταλλαγή δώρων και τις επισκέψεις συγγενών. Η 25η Δεκεμβρίου δεν κλείνει τη γιορτινή περίοδο. Ακολουθεί η Πρωτοχρονιά, με νέο οικογενειακό τραπέζι, ενώ σε πολλά σπίτια τα parol και τα υπόλοιπα στολίδια παραμένουν μέχρι τις πρώτες ημέρες του Ιανουαρίου και τη γιορτή των Τριών Μάγων. Οι ακριβείς συνήθειες διαφέρουν ανά περιοχή και οικογένεια. Σταδιακά οι φωτεινές διακοσμήσεις κατεβαίνουν και η καθημερινότητα επιστρέφει στο συνηθισμένο της πρόγραμμα, τέσσερις περίπου μήνες μετά τις πρώτες εικόνες του Σεπτεμβρίου.
Στις Φιλιππίνες, τα Χριστούγεννα αρχίζουν να γίνονται ορατά πολύ πριν από τον Δεκέμβριο. Ένα parol σε ένα παράθυρο της Μανίλα, ένας πάγκος με bibingka έξω από μια εκκλησία ή μια οικογένεια που ξεκινά για το Simbang Gabi πριν χαράξει δείχνουν πώς οι Ber Months έχουν ενσωματωθεί στην καθημερινότητα. Από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Ιανουάριο, θρησκευτικές παραδόσεις, οικογενειακές συναντήσεις, φαγητό και δημόσιος στολισμός σχηματίζουν μια από τις μεγαλύτερες χριστουγεννιάτικες περιόδους στον κόσμο.