Palio di Siena: Η Σιενα γυρω απο την Piazza del Campo

Στην Piazza del Campo, το καλοκαιρινό φως πέφτει πάνω στα τούβλα της πλατείας και στα στενά που κατεβαίνουν προς το κέντρο της Σιένα, στην καρδιά της Ιταλίας. Το Palio di Siena συγκεντρώνει την πόλη γύρω από έναν αγώνα λίγων λεπτών, με ημέρες προετοιμασίας, τελετουργίες, ήχους από τύμπανα και σημαίες που περνούν ανάμεσα στα παλιά κτίρια.

Τι είναι το Palio di Siena;

Στην καρδιά της Σιένα, η Piazza del Campo γίνεται ο τόπος όπου συναντιούνται άλογα, αναβάτες, γειτονιές και παλιές τοπικές συνήθειες. Το Palio di Siena είναι ένας ιππικός αγώνας με βαθιές ρίζες στην ιστορία της πόλης. Οι αναβάτες τρέχουν χωρίς σέλα, πάνω σε μια χωμάτινη διαδρομή που στρώνεται γύρω από την πλατεία. Ο αγώνας κρατά λίγο, όμως όσα προηγούνται γεμίζουν τις μέρες με ήχους, χρώματα και αναμονή. Στα στενά ακούγονται τύμπανα, οι σημαίες των contrade κρέμονται από παράθυρα και μπαλκόνια, και οι κάτοικοι κινούνται με την οικειότητα ανθρώπων που γνωρίζουν καλά κάθε βήμα της διαδικασίας.

Πότε γίνεται;

Το Palio γίνεται δύο φορές τον χρόνο, στις 2 Ιουλίου και στις 16 Αυγούστου, σε μια περίοδο όπου η Σιένα έχει έντονη καλοκαιρινή κίνηση. Οι μέρες πριν από τον αγώνα έχουν δοκιμές στην πλατεία, παρελάσεις, δείπνα των contrade και τελετές που απλώνονται μέσα στο ιστορικό κέντρο. Το πρωί, η πόλη έχει μυρωδιά από καφέ και ζεστή πέτρα. Το απόγευμα, η πλατεία γεμίζει σταδιακά, ενώ οι φωνές δυναμώνουν κοντά στα σημεία εισόδου. Για τον επισκέπτη, η εμπειρία δεν περιορίζεται στην ημέρα του αγώνα. Οι πρόβες, οι διαδρομές των ομάδων και η κίνηση στις γειτονιές δίνουν πιο καθαρή εικόνα του τρόπου με τον οποίο η Σιένα ζει το Palio.

Η Piazza del Campo την ημέρα του Palio

Την ημέρα του Palio, η Piazza del Campo στην Σιένα της Τοσκάνης  έχει πυκνή, σχεδόν χειροπιαστή ατμόσφαιρα. Το χώμα καλύπτει την περιμετρική διαδρομή, τα προστατευτικά κιγκλιδώματα ορίζουν τον χώρο και οι θεατές συγκεντρώνονται από νωρίς στο κέντρο της πλατείας. Γύρω τους υψώνονται οι προσόψεις των μεσαιωνικών κτιρίων, με παράθυρα και μπαλκόνια γεμάτα κόσμο. Ο ήλιος ζεσταίνει την πέτρα, η σκόνη σηκώνεται ελαφρά με κάθε κίνηση, και ο ήχος από τα τύμπανα περνά ανάμεσα στις φωνές. Η αναμονή έχει βάρος. Οι θέσεις είναι περιορισμένες, η ορθοστασία μεγάλη, και η πλατεία απαιτεί υπομονή, νερό και άνετα παπούτσια.

Οι contrade

Οι contrade είναι οι ιστορικές γειτονιές της Σιένα και αποτελούν τον πυρήνα του Palio. Κάθε μία έχει δικά της χρώματα, έμβλημα, τραγούδια, χώρους συνάντησης και ιστορίες που περνούν από γενιά σε γενιά. Στους δρόμους, οι σημαίες τους ξεχωρίζουν πάνω σε πέτρινους τοίχους, σε εισόδους σπιτιών και σε μικρές πλατείες. Οι κάτοικοι συμμετέχουν με τρόπο καθημερινό και προσωπικό, όχι σαν απλοί θεατές. Τα παιδιά μαθαίνουν από νωρίς τα σύμβολα της contrada τους, οι μεγαλύτεροι φροντίζουν τις τελετές, και όλοι γνωρίζουν τη σημασία της νίκης. Το Palio ανήκει σε αυτές τις γειτονιές και η έντασή του προέρχεται από αυτή τη σχέση.

Πώς εξελίσσεται ο αγώνας;

Ο αγώνας ξεκινά με μια διαδικασία που μπορεί να κρατήσει αρκετή ώρα. Τα άλογα και οι αναβάτες παίρνουν θέση στη γραμμή εκκίνησης, ενώ η πλατεία παρακολουθεί κάθε μικρή κίνηση. Η σιωπή δεν είναι απόλυτη· ακούγονται φωνές, οδηγίες, σύντομα ξεσπάσματα από το πλήθος. Όταν δίνεται η εκκίνηση, τα άλογα μπαίνουν στη διαδρομή με ταχύτητα, περνούν τις στροφές της Piazza del Campo και σηκώνουν χώμα πίσω τους. Οι τρεις γύροι ολοκληρώνονται σε ελάχιστο χρόνο. Η εικόνα είναι γρήγορη, σωματική, γεμάτη ένταση. Ο θεατής βλέπει περισσότερο μια έκρηξη κίνησης παρά έναν αγώνα με σταθερό ρυθμό.

Τι να ξέρει ο επισκέπτης;

Ο επισκέπτης που θέλει να δει το Palio από κοντά χρειάζεται καλή οργάνωση. Η πρόσβαση στην πλατεία γίνεται νωρίς, οι έξοδοι περιορίζονται όσο πλησιάζει η ώρα του αγώνα και η αναμονή μέσα στο πλήθος μπορεί να είναι δύσκολη, ειδικά με τη ζέστη του Ιουλίου ή του Αυγούστου. Ένα μπουκάλι νερό, καπέλο και άνετα ρούχα είναι πρακτικά απαραίτητα. Οι θέσεις σε μπαλκόνια και εξέδρες έχουν διαφορετική εμπειρία, με καλύτερη ορατότητα και λιγότερη πίεση από το πλήθος. Όποιος προτιμά πιο ήρεμη επαφή με το γεγονός, μπορεί να παρακολουθήσει τις δοκιμές ή τις παρελάσεις των προηγούμενων ημερών.

Η Σιένα και η Τοσκάνη γύρω από το Palio

Η Σιένα αξίζει χρόνο και έξω από την Piazza del Campo. Τα στενά γύρω από την πλατεία έχουν μικρές ανηφόρες, πέτρινες καμάρες, εργαστήρια, φούρνους και τρατορίες με απλά τραπέζια. Ο Καθεδρικός Ναός, με τη μαρμάρινη πρόσοψη και το πλούσιο εσωτερικό του, δίνει άλλη κλίμακα στην επίσκεψη. Από τη Σιένα, η Τοσκάνη ανοίγει εύκολα σε διαδρομές προς το Σαν Τζιμινιάνο, το Κιάντι, τη Βαλ ντ’ Όρτσια και χωριά με αμπελώνες και κυπαρίσσια. Το ταξίδι μπορεί να συνδυάσει την ένταση του Palio με μια πιο ήσυχη πλευρά της Ιταλίας, σε λόφους, μικρές πλατείες και επαρχιακούς δρόμους με θέα σε χωράφια και πέτρινα σπίτια.

Το Palio di Siena αφήνει στον επισκέπτη εικόνες που μένουν καθαρές: το χώμα πάνω στην πλατεία, τα τύμπανα στα στενά, τα χρώματα των contrade στα μπαλκόνια, τα άλογα που περνούν γρήγορα μπροστά από τα μεσαιωνικά κτίρια. Δεν χρειάζεται να γνωρίζει κανείς κάθε λεπτομέρεια της παράδοσης για να καταλάβει τη δύναμή της. Αρκεί να σταθεί για λίγο μέσα στην πόλη, να παρατηρήσει τους κατοίκους, τις κινήσεις τους, την αναμονή πριν από τον αγώνα και τη συγκίνηση μετά. Η Σιένα εκείνες τις μέρες δείχνει μια πλευρά της που δεν χωρά εύκολα σε μια απλή επίσκεψη στα μνημεία της.