Brașov
Το Brașov είναι μία από τις πιο ιστορικές πόλεις της Ρουμανίας και η πιο λειτουργική βάση για να γνωρίσει κανείς την Τρανσυλβανία. Αναπτύχθηκε από τον Μεσαίωνα ως εμπορικό κέντρο, χάρη στη θέση του στα περάσματα των Καρπαθίων που συνέδεαν την κεντρική Ευρώπη με τις νότιες περιοχές της χώρας. Η παρουσία των Σάξονων εμπόρων και τεχνιτών επηρέασε καθοριστικά την οργάνωση της πόλης, αφήνοντας έντονο αποτύπωμα στην πολεοδομία και στην αρχιτεκτονική της παλιάς συνοικίας.
Το ιστορικό κέντρο έχει σαφή μεσαιωνική δομή: κεντρική πλατεία, δίκτυο στενών δρόμων και διατηρημένα τμήματα οχυρώσεων. Η Piața Sfatului αποτελεί το σημείο αναφοράς της πόλης, με πολύχρωμες προσόψεις και κτίρια διαφορετικών περιόδων γύρω από τον παλιό πύργο του δημαρχείου. Λίγα βήματα πιο πέρα, η Biserica Neagră (Μαύρη Εκκλησία) ξεχωρίζει ως ένα από τα σημαντικότερα γοτθικά μνημεία της Ρουμανίας. Στα όρια της παλιάς πόλης, τα τείχη, οι προμαχώνες και οι πύργοι υπενθυμίζουν ότι το Brașov δεν ήταν μόνο εμπορικός κόμβος, αλλά και πόλη με αμυντικό ρόλο.
Η εικόνα της πόλης ολοκληρώνεται από το φυσικό της πλαίσιο: οι πλαγιές του Tâmpa, το “σήμα” Brașov και τα σημεία θέας πάνω από τις κεραμοσκεπές. Με αυτό το συνδυασμό ιστορικού κέντρου και άμεσης πρόσβασης στο βουνό, το Brașov λειτουργεί ιδανικά ως αφετηρία για ημερήσιες εξορμήσεις στα κοντινά κάστρα: Bran, Râșnov, Cantacuzino και Peleș.
Bran Castle
Το Κάστρο Bran φαίνεται πριν ακόμη το πλησιάσεις: σκαρφαλωμένο σε βραχώδη ύψωμα, πάνω από το πέρασμα που ενώνει την Τρανσυλβανία με τη Βλαχία, με πύργους και οδοντωτά τείχη που του δίνουν καθαρά μεσαιωνικό περίγραμμα. Η θέση του εξηγεί και τον ρόλο του. Από τον 14ο αιώνα λειτούργησε ως οχυρό ελέγχου του δρόμου και των εμπορικών ροών, σε μια περιοχή όπου τα σύνορα είχαν πρακτική σημασία: φορολογία, άμυνα, επιτήρηση.
Στο εσωτερικό, το Bran είναι περισσότερο “λαβύρινθος” παρά παλάτι. Στενά κλιμακοστάσια, ξύλινοι διάδρομοι, χαμηλά ανοίγματα και μικρές αίθουσες δημιουργούν την αίσθηση ενός κάστρου που χτίστηκε για προστασία και όχι για άνεση. Οι χώροι έκθεσης περιλαμβάνουν αντικείμενα εποχής, έπιπλα και στοιχεία που συνδέονται με τη βασιλική περίοδο, όταν η βασίλισσα Μαρία το χρησιμοποίησε ως κατοικία και το διαμόρφωσε σε πιο “σπιτικό” ύφος.
Ο μύθος, φυσικά, είναι αυτός που το έκανε παγκόσμιο σύμβολο. Το Bran ταυτίστηκε με τον “Δράκουλα”, παρότι η ιστορική σχέση του με τον Βλαντ Τσέπες είναι περιορισμένη. Η σύνδεση προέκυψε κυρίως από την ατμόσφαιρα του χώρου και τη γοτθική εικόνα της Τρανσυλβανίας στη λαϊκή κουλτούρα.
Râșnov Fortress
Το φρούριο του Râșnov δεν είναι κάστρο αριστοκρατίας. Είναι μια μεγάλη οχυρωμένη εγκατάσταση πάνω σε λόφο, με ανοιχτή θέα σε κοιλάδες και περάσματα που είχαν στρατηγική σημασία. Από μακριά μοιάζει με πέτρινο “χωριό” πάνω στο βουνό και αυτή είναι η ουσία του: ένα καταφύγιο για τον πληθυσμό της περιοχής σε περιόδους επιδρομών.
Χτίστηκε τον 13ο αιώνα (συχνά αποδίδεται στους Τεύτονες Ιππότες) και εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο γνωστά peasant fortresses της Τρανσυλβανίας. Σε αντίθεση με τα κάστρα που σχεδιάστηκαν ως κατοικίες ηγεμόνων, το Râșnov είχε πρακτικό χαρακτήρα: προστασία, αποθήκευση τροφίμων, οργάνωση κοινότητας. Αυτό φαίνεται και μέσα: περπατάς σε έναν εσωτερικό “δρόμο” με χαμηλά σπίτια/κελιά, μικρές αυλές, χώρους που λειτουργούσαν ως αποθήκες, εργαστήρια ή καταλύματα. Η εμπειρία είναι περισσότερο ιστορική αναπαράσταση καθημερινότητας παρά επίδειξη πολυτέλειας.
Ο πιο γνωστός θρύλος συνδέεται με το πηγάδι του φρουρίου. Η αφήγηση λέει πως δύο αιχμάλωτοι υποχρεώθηκαν να σκάψουν βαθιά μέσα στον βράχο με αντάλλαγμα την ελευθερία τους - μια ιστορία που ταιριάζει με τη σκληρότητα και την αντοχή που απαιτούσε η ζωή σε πολιορκία.
Cantacuzino Castle
Το Κάστρο Cantacuzino στο Bușteni έχει διαφορετικό χαρακτήρα από τα μεσαιωνικά οχυρά της περιοχής. Είναι μια αρχοντική κατοικία των αρχών του 20ού αιώνα, χτισμένη σε ύψωμα, με κήπους και ανεμπόδιστη θέα προς τα Bucegi. Η εξωτερική του εικόνα είναι συμμετρική και “αστική”, περισσότερο έπαυλη εξοχής παρά κάστρο άμυνας.
Ολοκληρώθηκε γύρω στο 1911 από την οικογένεια Cantacuzino και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα νεο-ρουμανικής αρχιτεκτονικής, με δυτικές επιρροές. Το εσωτερικό είναι από τα δυνατά του σημεία: ξυλόγλυπτα σε πόρτες και ταβάνια, διακοσμητικές λεπτομέρειες που θυμίζουν αρχοντικά της εποχής, αίθουσες υποδοχής με επίσημο ύφος και χώρους που διατηρούν το “σενάριο” της αριστοκρατικής ζωής - κοινωνικές συγκεντρώσεις, δείπνα, τελετουργίες φιλοξενίας. Σε αρκετές γωνίες του κτιρίου, τα παράθυρα λειτουργούν σαν κάδρα: το βουνό είναι συνεχώς παρόν.
Στη σύγχρονη εποχή απέκτησε διεθνή προβολή ως τοποθεσία γυρισμάτων για το Netflix “Wednesday”, κάτι που προσθέτει μια pop αναφορά στη συνολική εμπειρία.
Peleș Castle
Το Peleș στη Sinaia είναι βασιλικό παλάτι μέσα στο δάσος, στις πλαγιές των Καρπαθίων. Η τοποθεσία του θυμίζει αλπικό θέρετρο και η αρχιτεκτονική του είναι από τις πιο αναγνωρίσιμες της Ρουμανίας: πύργοι, πέτρα και ξύλινα στοιχεία, με λεπτομέρειες που παραπέμπουν σε κεντροευρωπαϊκή αισθητική του 19ου αιώνα.
Χτίστηκε ως θερινή κατοικία του βασιλιά Καρόλου Α΄ και θεωρείται κορυφαίο δείγμα νεοαναγεννησιακής αρχιτεκτονικής. Το Peleș ξεχωρίζει κυρίως για το εσωτερικό του: αίθουσες με διαφορετικά “θέματα”, βαριά ξύλινα ταβάνια, σκάλες και επενδύσεις από σκαλιστό ξύλο, βιτρό, συλλογές τέχνης και αντικείμενα που δίνουν αίσθηση παλατιού-μουσείου. Οι χώροι δεν λειτουργούν απλώς ως διακόσμηση· δείχνουν την πρόθεση της εποχής να παρουσιαστεί μια Ρουμανία ευρωπαϊκή, βασιλική και πολιτισμικά ισότιμη.
Γύρω από το Peleș υπάρχουν ιστορίες που σχετίζονται με την αυλή, τις τελετουργίες και τη “θερινή ζωή” της βασιλικής οικογένειας. Δεν βασίζεται σε σκοτεινούς μύθους, αλλά στην αφήγηση της αριστοκρατικής Ευρώπης λίγο πριν αλλάξει οριστικά ο 20ός αιώνας.
Η Τρανσυλβανία είναι από τις περιοχές που εξηγούν τη Ρουμανία καλύτερα από οποιοδήποτε “αξιοθέατο”. Το τοπίο των Καρπαθίων, οι πόλεις με σαξονική κληρονομιά και τα περάσματα που ένωνε ιστορικά την κεντρική Ευρώπη με τη Βλαχία, δημιούργησαν έναν τόπο όπου η άμυνα, το εμπόριο και η εξουσία άφησαν μόνιμα σημάδια. Τα κάστρα της περιοχής δεν έχουν έναν ενιαίο χαρακτήρα: άλλοτε λειτουργούν ως οχυρά επιβίωσης, άλλοτε ως σύμβολα κύρους και άλλοτε ως μνημεία μιας εποχής που πέρασε. Και ακριβώς γι’ αυτό έχουν ενδιαφέρον. Με βάση το Brașov, η διαδρομή αποκτά συνοχή και ρυθμό, χωρίς μεγάλες μετακινήσεις, και αφήνει στο τέλος την αίσθηση ότι η ιστορία εδώ δεν βρίσκεται μόνο στα κτίρια, αλλά και στο ίδιο το τοπίο.
